
Avrupa Birliği’nde her dört kişiden biri kırsal bölgede yaşıyor ve bu bölgeler birliğin topraklarının dörtte üçünü kaplıyor. Tarımda çalışan kadınlar, el yapımı sabundan eğitim çiftliğine kadar küçük yerel işletmeleri tam da orada hayata geçiriyor. AB tarafından finanse edilen GRASS Ceiling projesi, onlara neyin yardımcı olduğunu ve neyin engel olduğunu inceledi; bulguları kendi işini kurmayı düşünen herkes için faydalı — sonunda da içinde ne kadar girişimci olduğunu test edebilirsin.
Rakamlar çarpıcı: kırsal bölgeler Avrupa Birliği topraklarının %75’ini oluşturuyor ve nüfusunun %25’i orada yaşıyor. Avrupa Komisyonu’nun kırsal vizyon girişimi, bu bölgelerin herkesin tüm potansiyeline ulaşmaya teşvik edildiği, çeşitli ve kapsayıcı topluluklara ihtiyaç duyduğunu vurguluyor. Yine de potansiyeli yıllardır çoğu zaman göz ardı edilen bir grup var: tarımda çalışan kadınlar.
AB tarafından finanse edilen ve İrlanda’daki Güneydoğu Teknoloji Üniversitesi’nin (South East Technological University) koordine ettiği GRASS Ceiling projesi tam olarak onlara odaklanıyor. Projenin amacı, tarımdaki kadınların geliştirdiği ve hayata geçirdiği yeniliklere yatırım yapmak ve böylece kadın girişimcileri desteklemekti.
Araştırmacılar, kırsalda kadınların öncülük ettiği yeniliklerin ortak bir özelliği olduğunu fark etti. Kural olarak bunlar büyük yatırımlar değil, çevreye göre biçimlendirilmiş fikirler. Çoğu zaman şu özelliklere sahip girişimler:
Bu, “çiftlikten sofraya” yaklaşımı: ürün, daha sonra birinin satın alıp kullanacağı yere yakın bir yerde üretiliyor. Bu tür küçük, yerele odaklı yenilikler sürdürülebilir tarımın olumlu örnekleri.
Sorunlar parayla başlıyor. Proje koordinatörü Sally Shortall bunu açık açık söylüyor: “Kadınlar işe başlamak için gereken küçük miktarlara ulaşmakta zorlanıyor. Bazıları kendine ya da bir ila üç kişiye iş yaratmak istiyor, ancak girişimciler için mevcut finansmanın çoğu yüksek gelir sağlayacak, 10’dan fazla kişiyi istihdam edecek ve ihracata yönelik girişimlere odaklanıyor.”
Başka bir deyişle, girişimcilere ayrılan finansmanın çoğu yüksek gelir, çok sayıda iş ve ihracat vaat eden girişimlere gidiyor. Sabun ya da dondurma yapan bir mikro işletme, yerel topluluğun tam da ihtiyaç duyduğu şey olsa bile bu ölçütlere uymuyor.
GRASS Ceiling ekibi, bu tür girişimlerin nasıl desteklenebileceğini pratikte denemek istedi. Proje, dokuz ülkede dokuz yaşayan laboratuvarı koordine etti: Hırvatistan, İrlanda, İtalya, Litvanya, Hollanda, Norveç, İskoçya, İspanya ve İsveç. Her laboratuvarı bir akademik ortak ile ilgili bir paydaş kuruluş yürüttü ve bu kuruluşlar laboratuvar için altı ila sekiz kadın topladı. Tüm laboratuvarlar girişimciliği geliştirmeye yönelik benzer bir programı izledi.
Deneyin ilginç unsurlarından biri katılımcılara ödeme yapılmasıydı. “Kadınlara, girişimci olarak zamanlarına değer verdiğimizi göstermek için günlük bir ücret ödedik. Kadınlar buna gerçekten çok değer verdi; bazıları bunun, yaşayan laboratuvara katılmak için aile sorumluluklarından uzak kalmayı kendilerine kabul ettirmelerini sağladığını söyledi” diyor Shortall.
Proje kapsamında desteklenen fikirler çok somuttu. Doğal sabun şirketi kurmaktan kapanmış bir yerel dondurmacıyı devralmaya ve eğitim çiftliği planına kadar uzanıyordu. Bir örnekte yenilik çok kişisel bir kaynaktan doğdu: kızının hassas cildi için yeterince yumuşak bir sabun yapma amacı.
En bilinen örnek, topluluğuyla derin bağları olan İrlandalı kırsal girişimci Gail Daniels. Doğrudan kendi aile çiftliğinden temin ettiği inek sütüyle doğal, el yapımı sabun üreten Bó Bar Soap şirketini kurdu.
Proje daha az belirgin bir engeli de ortaya çıkardı. GRASS Ceiling’e katılan kadınların çoğu, defalarca girişimci olmadıklarının söylendiğini paylaştı. Bu tür sözlerin sonuçları var: gerekli finansmanı elde etme çabalarını ve yenilikleri sürdürmek için gereken özgüveni zayıflatıyor.
Shortall bu yüzden yerel girişim ofislerinin mikro işletmelere daha fazla destek vermesini umuyor. Ona göre devlet politikaları da, özellikle ortak tarım politikasının bir sonraki versiyonu, bu kadınların ihtiyaçlarına cevap vermeli.
GRASS Ceiling’in hikâyesi aynı anda birkaç alana dokunuyor: kırsal sosyoloji, ekonomi, yönetim ve kamu politikaları. Yeniliğin milyonlarca değerlemeye sahip bir girişim olmak zorunda olmadığını gösteriyor. Bazen bu, kendi aile çiftliğinin sütünden yapılmış bir sabun ya da yerel bir dondurmacının devralınması. Proje ayrıca, finansmanın nasıl tasarlandığının kimin başlama şansı bulacağını belirlediğini de hatırlatıyor.
Kırsaldaki kadınlar kaynakları iyi kullanan küçük, yerel girişimler yaratıyor, ancak çoğu zaman büyük işletmelere göre kurulmuş bir finansman sistemine takılıyor. GRASS Ceiling’in yaşayan laboratuvarları, zamanlarına değer vermenin ve mikro işletmelere gerçek destek sağlamanın işe yaradığını gösterdi. Projeyi özetleyen Sally Shortall, “GRASS Ceiling kadınların tarıma ve kırsal kalkınmaya ne kadar büyük bir değer kattığını gösterdi” diyor ve kadınların “yenilikçi, ileri görüşlü, sürdürülebilirliğe ve yenileyici uygulamalara odaklı” olduğunu ekliyor.
5 soru · bir dakika