Orman yangını ya da sel, kaos demektir: duman, su, kopan iletişim hatları ve birlikte hareket etmesi gereken onlarca ekip. AB tarafından finanse edilen OVERWATCH projesi, kurtarma ekiplerinin sahada neler olduğunu daha hızlı anlayabilmesi için uydu ve drone verilerini, yapay zekâyı ve artırılmış gerçeklik teknolojisini bir araya getiriyor. Sistem, Portekiz ve Polonya'daki tatbikatlarda sınandı – sen de yazının sonunda, her bilgi önemliyken ne kadar soğukkanlı kalabildiğini kontrol edebilirsin.
İklim değişikliğinin etkileri artık Avrupa'nın her yerinde hissediliyor. Sıcaklıklar yükseldikçe sel ve orman yangını gibi afetler daha sık ve daha şiddetli hale geliyor, insanların hayatı giderek daha fazla tehlikeye giriyor. Acil durum servisleri için bu, kararların hızlı ve çoğu zaman eksik bilgiyle verilmesi gereken daha zor operasyonlar anlamına geliyor.
AB tarafından finanse edilen ve İtalyan yenilikçi KOBİ Ithaca'dan Vanina Fissore tarafından koordine edilen OVERWATCH projesi, bu boşluğu kapatmayı hedefledi. Proje ekibi, holografinin, dronların ve yapay zekânın birlikte çalışarak ilk müdahale ekiplerinin iklimle ilgili afetleri yönetmesine yardım ettiği bir sistem geliştirdi.
Proje, müdahale ve iyileştirme ekiplerinin kriz sırasında zorlandığı sorunları belirleyerek başladı. Bunlar üç maddede özetlenebilir:
Kurtarma ekiplerinin kendi güvenliği de var. Proje koordinatörü şöyle açıklıyor: “Ayrıca keşif görevleri, özellikle dengesiz veya erişilmesi zor ortamlarda personel için tehlikeli olabilir.” Vardığı sonuç basit: “Bu görevlerin birçoğu insansız sistemlerle güvenli biçimde yapılabilir.”
OVERWATCH'ın merkezinde Dünya gözlemi yer alıyor. Sistem uydulardan ve dronlardan veri topluyor, ardından bunları yapay zekâ araçlarıyla işliyor. Böylece ham görüntüler ve ölçümler, bir komutanın hemen kullanabileceği bilgiye dönüşüyor. Uydular geniş bir bakış sunuyor, dronlar ise belirli bir yere daha yakından bakmayı sağlıyor – birlikte olayın daha eksiksiz bir resmini veriyorlar.
Fissore bunu şöyle ifade ediyor: “Sistem, uydulardan ve dronlardan gelen verileri birleştirip web panoları ve artırılmış gerçeklik gibi sezgisel arayüzlerle sunarak ekiplerin sahadaki değişen koşulları daha iyi anlamasına yardımcı oluyor.”
En iyi veri bile gönderilemiyorsa işe yaramaz. Bu yüzden proje, kablo ile bağlı dronların sağladığı yedek ağlar üzerinden dayanıklı iletişime dayanıyor. Olağan altyapı devre dışı kaldığında bu ağların, sahadaki ekiplerle operasyonu koordine edenler arasındaki bağlantıyı sürdürmesi hedefleniyor.
Sistem otonom keşfi de destekliyor; böylece bazı tehlikeli görevler insanlar yerine makinelere devredilebiliyor.
Sistemin en çarpıcı yanı, bilgiyi gösterme biçimi. Özel gözlüklerde çalışan bir holografik ve artırılmış gerçeklik (AR) bileşeni içeriyor. Koordinatör bunu şöyle anlatıyor: “AR bileşeni, itfaiyecilerin ve sivil savunma komutanlarının web panosunda bulunan aynı bilgileri – canlı haritalar, yangın çevresi, drone konumları ve sel verileri gibi – doğrudan çevrelerindeki fiziksel ortamın üzerine bindirilmiş olarak görmesini sağlıyor.”
Uygulamada bir itfaiyeci sürekli ekrandan araziye, araziden ekrana bakmak zorunda kalmıyor, çünkü önemli veriler tam karşısındaki görüntünün üzerinde beliriyor. “Komutanlar, parçalı ve gecikmiş bilgiye güvenmek yerine durumun daha net ve gerçek zamanlı bir resmine ulaşabiliyor; bu da daha hızlı ve daha bilinçli kararlar almalarını sağlıyor” diye ekliyor Fissore.
Sistem yalnızca laboratuvarda geliştirilmedi. Gerçek senaryolarda denendi: Portekiz'de bir orman yangını tatbikatında ve Polonya'da, senaryonun sellerle ilgili olduğu bir sistem araçları gösteriminde. Sahadaki uzmanlar ve son kullanıcılar, platformun tüm işlevleri ve AR arayüzü dahil olmak üzere sistemin tamamını test edebildi. Etkinliklerde farklı ülkelerden sivil savunma kurumları, askerî birlikler ve acil müdahale ekipleri bir araya gelerek bilgi ve operasyonel deneyim paylaştı.
Araştırmacılar sistemi kullanıcı geri bildirimlerine göre geliştiriyor. Bu geri bildirimleri toplamak için ekip, afet yönetimi kurumlarının ve ilgilenen diğer kullanıcıların platformu bizzat deneyimleyebilmesi amacıyla ücretsiz 30 günlük bir deneme sundu.
OVERWATCH, uzay teknolojisinin yalnızca roketlerden ve teleskoplardan ibaret olmadığını gösteriyor. Uydu verileri Dünya'ya iniyor ve insanlara çok somut durumlarda yardım ediyor. Böyle bir proje; Dünya gözlemi, yapay zekâ, iletişim, arayüz tasarımı ve kriz yönetimi alanlarında uzmanlar gerektiriyor. Bir bölüm ya da tez konusu seçen herkes için bu, birkaç alanı birleştirmenin dar bir uzmanlıktan daha değerli olabileceğinin işareti.
Ekibin çalışma biçimi de dikkate değer: gelecekteki kullanıcılarla testler, geri bildirim toplama ve iyileştirme yapma. Bu yaklaşım, üniversite ödevinden profesyonel bir projeye kadar her işte işe yarıyor.
OVERWATCH, acil durum servislerinin orman yangınlarına ve sellere müdahale etmesine yardımcı olmak için uyduları, dronları, yapay zekâyı ve artırılmış gerçekliği bir araya getiriyor. Üç sorunu ele alıyor: durumun güncel bir resminin olmaması, iletişim kopuklukları ve zor koordinasyon. Ekip, uzun vadede bu tür platformların Avrupa'nın iklimle ilgili afetlere karşı genel dayanıklılığını güçlendirmesini ve bu afetlerin insanlar, altyapı ve çevre üzerindeki etkisini azaltmaya yardımcı olmasını umuyor.
Bu makale, Avrupa Komisyonu'nun CORDIS hizmetinde yayımlanan materyale dayanmaktadır.
5 soru · bir dakika
English
Čeština
Deutsch
Español
Français
Magyar
Italiano
Polski
Português
Русский
Slovenčina
Türkçe
Українська
العربية
中文