Küçük ölçekli çiftçiler, hava koşulları giderek aşırılaşırken ve tahmin etmek zorlaşırken, çok az toprakta olabildiğince çok gıda üretmek zorunda. Sentetik pestisitler işe yarıyor ama ekosistemlere ve insan sağlığına da zarar veriyor. AB destekli UPSCALE projesi, mısırı zararlılardan bitkilerin kendisinin koruyup koruyamayacağını test etti; ekibi bu süreçte çiftçilerle ve uzmanlarla 150’den fazla görüşme yaptı – sonunda da kendi günlük tercihlerinde doğaya yer olup olmadığını sen de kontrol edebilirsin.
Geçimlik tarım işletmeleri yeri boşa harcayamaz. Sınırlı bir tarım parseli bir aileyi doyurmalı ve geçim sağlamalıdır. Üstelik iklim giderek daha aşırı ve daha az öngörülebilir hale geliyor; bu yüzden çiftçiler çalışırken uyum sağlamak zorunda.
Aynı zamanda geleneksel yoğunlaştırmanın bedeli iyi biliniyor. Sentetik pestisitler ve gübreler ekosistemlere ve insan sağlığına zarar verebilir. UPSCALE projesi bu yüzden basit bir soru sordu: Doğal sistemlerin işleyiş mekanizmaları, hektar başına daha fazla ürün elde etmek için, iklime dayanıklı ve biyoçeşitliliğe yararlı bir biçimde kullanılabilseydi ne olurdu?
Verimi artırmanın agroekolojik yollarını incelemek için proje, push-pull denen bir yaklaşıma odaklandı. Proje koordinatörü Emily Poppenborg Martin, Almanya’daki Giessen Üniversitesi Hayvan Ekolojisi ve Sistematiği Enstitüsü’nde Hayvan Ekolojisi profesörü ve yaklaşımı şöyle anlatıyor: “Push-pull, ürün zararlılarını aşağıdan yukarıya yönetmenin bir yolu. Türlerin birbiriyle etkileşim biçimini kullanarak zararlı böcekleri mısır tarlalarının dışına itiyor (yani ‘push’) ve/veya ürünün içinde ya da kenarlarında tuzağa düşürüyor (yani ‘pull’).”
Uygulamada şöyle işliyor:
“Aslında ürünleri korumak için doğayı göreve çağırıyoruz” diyor Poppenborg.
Yöntemin birçok yararı var ama ne kadar iyi işlediği bölgeden bölgeye çok değişiyor. Koordinatöre göre bir ürünün çevresindeki tarlalar, ürünün içindeki ekolojik etkileşimleri güçlü biçimde etkileyebiliyor – ve bu konu daha önce neredeyse hiç araştırılmamıştı.
İkinci sorun toplumsal bir sorun. Çiftçiler push-pull’u, potansiyelinin işaret ettiğinden daha az benimsiyor. “Bu yüzden UPSCALE’de bu değişkenliği anlamaya, push-pull’un tarım sistemlerine nasıl ve ne zaman en iyi biçimde entegre edilebileceğini belirlemeye ve push-pull gibi bir agroekolojik teknolojiyi yaygınlaştırmak için nelerin gerektiğini anlamaya koyulduk” diyor Poppenborg.
Araştırmacılar bütün bir araç takımı kullandı. Tuzaklarla mısır zararlılarının doğal düşmanı olan böceklerden, örümceklerden ve uçan böceklerden örnek topladılar. Zararlıların ne kadar hasar verdiğini görmek için mısır bitkilerini taradılar, verimi ölçmek için de mısırı hasat ettiler.
Ayrıca ara ürünlü sistemde bitkilerin saldığı uçucu maddeleri yakalamak için yeni saha sensörleri kullandılar. Uzaktan algılama uyduları arazi kullanımını haritalamalarına ve bitki örtüsünün iklim etkenlerine nasıl yanıt verdiğini değerlendirmelerine yardımcı oldu. Son olarak ekip, daha geniş sosyal-ekolojik sistemdeki değişikliklerin push-pull’u nasıl etkilediğini modelledi.
Teknoloji hikâyenin yalnızca yarısı. Çiftçilerin neden tereddüt ettiğini anlamak için ekip, üç anket dalında küçük ölçekli çiftçiler ve uzman bilgi kaynaklarıyla 150’den fazla görüşme yaptı. Paydaşlarla birlikte yararları değerlendirdiler ve değer zincirlerini haritaladılar. “Yaygınlaştırmanın önündeki engelleri ve fırsatları belirledik; push-pull uygulamalarının ne zaman, nerede ve nasıl yaygınlaştırılacağına dair yol haritalarını birlikte tasarladık” diye açıklıyor araştırmacılar.
Proje daha sonra çiftçilerle birlikte denemeler tasarladı ve yöntemi yaymanın yeni yollarını pilot olarak denedi. Engellerden birinin tarlaların çevresinde serbestçe dolaşan hayvanlar olduğu ortaya çıktı.
UPSCALE bütün topluluklarla çalıştı. Çiftçiler ve araştırmacılar çözümleri birlikte tasarladı; örneğin canlı çitler ve Desmodium bitkileri için fidanlıklar gibi. Çiftçiler ayrıca ürün rotasyonu yapmanın ve push-pull’u domates ve lahana gibi diğer gıda ürünleriyle birleştirmenin yollarını birlikte tasarlayıp test etti.
“Bana göre en çarpıcı bulgu, toplulukların ve kritik kitlenin önemi” diyor Poppenborg. Bütün bir topluluk push-pull’u birlikte uyguladığında sosyal ağlar güçleniyor, insanlar teknolojiyi sahipleniyor; ihtiyaçlarına göre uyarlıyor ve yeni, yaratıcı değer zincirleri geliştiriyor.
Push-pull, iklime dayanıklı bir yaklaşım olarak ortak ülkelerin ulusal düzeyde tanınan agroekoloji stratejileri arasına alındı. Ortaklar şimdi öğrenilen dersleri tarımsal yayım hizmetlerine ve agroekolojik geçişleri destekleyen politikaların tasarımına aktarmaya odaklanıyor.
Tarım, biyoloji, çevre bilimi ya da kırsal sosyoloji öğrencileri için bu proje, gıda araştırmasının yalnızca böceklerle ve bitkilerle ilgili olmadığının, aynı zamanda alışkanlıklarını değiştirmesi beklenen insanlarla konuşmakla da ilgili olduğunun iyi bir örneği.
Push-pull, zararlıları kovmak ve tuzağa düşürmek için bitkileri kullanıyor; böylece mısırın daha az pestisite ihtiyacı oluyor. UPSCALE projesi, yöntemin ne zaman ve nerede en iyi sonucu verdiğini öğrenmek için tuzakları, sensörleri, uyduları ve modelleri 150’den fazla görüşmeyle birleştirdi. En önemli dersi insanlarla ilgili: teknoloji en iyi, bütün bir topluluk onu benimsediğinde kök salıyor.
Bu makale, Avrupa Komisyonu’nun CORDIS hizmeti tarafından yayımlanan materyale dayanmaktadır.
5 soru · bir dakika
English
Čeština
Deutsch
Español
Français
Magyar
Italiano
Polski
Português
Русский
Slovenčina
Türkçe
Українська
العربية
中文