
Böbrek nakli sonrasında bağışıklık baskılayıcı ilaçların dozu tam yerinde olmalıdır: az olursa yeni organ reddedilir, çok olursa hasta tehlikeli enfeksiyonlara açık hale gelir. Bir Avrupa projesi, neredeyse herkesin kanında taşıdığı zararsız bir virüsün bağışıklık sisteminin göstergesi olup olamayacağını ve doktorların dengeyi bulmasına yardımcı olup olamayacağını test etti – yazının sonunda da altın ortayı bulmakta ne kadar iyi olduğunu kendin deneyebilirsin.
Son dönem böbrek yetmezliği olan kişiler için – yani kronik böbrek hastalığının son ve geri dönüşsüz evresindekiler için – böbrek nakli tedavide altın standarttır. Ancak işlem, bir organı bir başkasıyla değiştirmekten ibaret olmayıp bundan daha karmaşıktır. Vücut yeni bir böbrek aldığında bağışıklık sistemi onu yok edilmesi gereken yabancı bir varlık olarak algılar.
Bu saldırıyı durdurmak için doktorlar bağışıklık baskılayıcı ilaçlar yazar. Püf noktası, bu ilaçların ancak doğru miktarda verildiğinde işe yaramasıdır.
İlaç az olursa yeni böbrek reddedilir. Çok olursa bağışıklık sistemi zayıflar; bu da enfeksiyon, hatta ölüm riskini artırır. Viyana Tıp Üniversitesi’nde doçent olan Gregor Bond, sorunun iki yüzünü şöyle anlatıyor: “Yetersiz bağışıklık baskılamasına bağlı greft reddi nakil işlev bozukluğunun önde gelen nedeni olsa da, azalmış bağışıklık yeterliliğine bağlı enfeksiyon hastalığı, grefti çalışan nakil alıcılarında sık görülen bir ölüm nedenidir.”
Başka bir deyişle, nakil vücut ona karşı savaştığı için başarısız olabilir; ama yeni böbreği kusursuz çalışan hastalar yine de enfeksiyonlardan ölebilir. Bond net bir sonuca varıyor: “Bu nedenle, reddi ve enfeksiyonu aynı anda azaltmak için bağışıklık baskılama rejimini optimize etmek, hasta ve greft sağkalımını uzatmak açısından çok önemlidir.”
Sorun şu ki, doktorların doğru dengenin nerede olduğunu gösterecek bir kristal küresi yok. Ama bir virüsleri var.
Adı torque teno virüsü, kısaca TTV. Yakın zamanda keşfedilmiş, hastalığa yol açmayan ve neredeyse her sağlıklı insanın kanında doğal olarak bulunan bir virüs – böbrek nakli alıcılarında da. Bu da onu sıra dışı bir göreve aday yapıyor: bağışıklık sisteminin ne kadar güçlü olduğunu yansıtan doğal bir “bağışıklık ölçeri”.
Bond’un koordine ettiği, AB tarafından finanse edilen TTV GUIDE TX projesinin araştırması, kandaki virüs miktarını bağışıklık sisteminin durumuyla ilişkilendiriyor. Mantık şöyle işliyor:
“Hastanın kanındaki TTV yükünün ölçülmesinin, yazılan bağışıklık baskılayıcı ilaçların optimize edilmesine ve böylece hem enfeksiyon hem de böbrek reddi riskinin azaltılmasına yardımcı olabileceğine inanıyoruz” diyor Bond.
Fikrin işe yarayıp yaramadığını öğrenmek için proje, TTV rehberliğinde bağışıklık baskılayıcı ilaç dozlamasını bir klinik çalışmada test etti. Avrupa’nın dört bir yanından yüzlerce böbrek nakli alıcısı çalışmaya katıldı.
İlk yanıt güvenlikle ilgili. “Bu çalışma, TTV rehberliğinde bağışıklık baskılamanın, nakilden sonraki ilk yılda yetişkin, stabil ve düşük riskli böbrek grefti alıcılarında güvenli olduğunu gösterdi” diyor Bond.
Veriler başka bir yöne de işaret ediyor. Sonuçlara göre TTV rehberliğinde bağışıklık baskılama, bağışıklık baskılayıcı ilaç kullanımını daha kişiselleştirilmiş hale getirebilir – ve böylece ilaç dozlarını azaltabilir.
Çalışma tek sonuç değil. TTV GUIDE TX, diğer araştırma gruplarının doğrudan üzerine inşa edebileceği tamamlanmış bir kavram kanıtı çalışması bırakıyor. Ayrıca klinikte kullanıma hazır, doğrulanmış ve standartlaştırılmış bir biyobelirteç testi ile geniş bir biyobanka kaynağı sunuyor. Bunun yanında ekip, bir çalışmaya katılmanın ve onam vermenin etik, hukuki ve toplumsal boyutlarına ilişkin deneysel veriler de topladı.
Bir yöntemin güvenli olduğunu göstermek bir şey; işe yaradığını göstermek başka bir şey. Araştırma ekibi şimdi proje boyunca üretilen verileri derinlemesine incelemeyi planlıyor. Amaç, TTV rehberliğinde bağışıklık baskılamanın etkinliğini test edecek bir faz III çalışmasının en iyi nasıl tasarlanacağını anlamak.
Bond büyük resmi görüyor. “Projemiz, TTV rehberliğini rutin klinik bakıma sokmaya yönelik önemli bir ilk adımı temsil ediyor; orada her yıl binlerce enfeksiyonu ve böbrek nakli reddini azaltma potansiyeli taşıyor” diyerek sözlerini bitiriyor.
Böbrek nakli sonrasında doktorlar ret ile enfeksiyon arasında denge kurmak zorunda ve bağışıklık baskılayıcı ilaçların doğru dozunu bulmak zor. TTV GUIDE TX projesi, neredeyse herkesin kanında bulunan zararsız bir virüsün bağışıklık sisteminin doğal bir göstergesi olarak işlev görebileceğini düşündürüyor. Avrupa genelinden yüzlerce hastanın katıldığı bir çalışma, TTV rehberliğinde dozlamanın nakilden sonraki ilk yılda yetişkin, stabil ve düşük riskli alıcılar için güvenli olduğunu gösterdi. Etkili olup olmadığı ise bir faz III çalışmasının yanıtlaması gereken soru.
5 soru · bir dakika