
Bataryalı elektrikli bir feribotun enerjisini tamamlamak için limanda yalnızca kısa bir durağı vardır ve bu sürede de gelgit ve rüzgârla birlikte hareket etmeyi sürdürür. AB tarafından finanse edilen HYPOBATT projesi, prizi bulan, hızla bağlanan, bataryalara özen gösteren ve sefer tarifesini korumaya yardımcı olan otomatik bir megavat şarj sistemi geliştirdi; sistem gerçek bir feribot hattında denendi. Sonunda da program aksamaya başladığında nasıl bir yolcu olduğunu kontrol edebilirsin.
Bataryalı elektrikli feribotlar daha temiz ve daha sessiz geçişler vadediyor. Emisyonu ve gürültüyü azaltıyorlar. Ancak bir sorun var: Feribotun, limandaki kısa duraklar sırasında şarj olması gerekiyor ve bunu yolcuları rahatsız etmeden ve bataryalarına zarar vermeden yapması gerekiyor.
Limanların da çözmesi gereken kendi sorunları var. Şarj ekipmanı, hareket eden gemilerle, yerel elektrik şebekesinin sınırlarıyla ve gemilerin hepsinin aynı şekilde inşa edilmemiş olmasıyla başa çıkabilmeli. Projeye göre bu çalışma, Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün emisyon stratejisini ve Avrupa’da kıyı elektriği altyapısının genişletilmesini destekliyor.
AB tarafından finanse edilen ve IKERLAN araştırma merkezi tarafından koordine edilen HYPOBATT projesi, elektrikli deniz taşıtları için modüler, çok megavatlı bir şarj sistemi geliştirdi. Bu tek bir fiş değil, birlikte çalışan parçalardan oluşan bir bütün: otomatik bağlantı, güç dönüşümü, bataryaların durumunu hesaba katan kontrol ve liman işletmeleri için dijital araçlar.
Sistem yalnızca laboratuvarda denenmedi. Tam ölçekli denizcilik uygulaması, Frisia’nın işlettiği Norddeich–Norderney feribot hattıdır.
Bir otomobili şarj cihazının yanına park etmek kolaydır – otomobil olduğu yerde durur. Bir feribot ise rıhtıma bu kadar sabit biçimde hizalanamaz. HYPOBATT proje koordinatörü ve IKERLAN’ın Enerji Depolama ve Güç Elektroniği Bölümü’nde kıdemli araştırmacı olan Endika Bilbao, ilk zorluğu şöyle anlatıyor: “Öncelikle gemi sabit değil: gelgit hareketi, rüzgâr ve bağlama toleransları geminin rıhtıma göre konumunu sürekli değiştiriyor; bu yüzden sistemin tekrarlanabilir biçimde hizalanıp bağlanması gerekiyor.”
Başka bir deyişle, şarj sistemi geminin her seferinde tam olarak aynı yerde olacağını varsayamaz. Hedefini tekrar tekrar bulmalı ve her seferinde güvenilir biçimde bağlanmalıdır.
Konnektör gemiye ulaştığında zor kısım bitmiş olmuyor. Otomatik konnektör, yüksek akımı düşük dirençle aktarmak zorunda ve bunu denizin yanındaki tuzlu ortamda yapmak zorunda. Bağlantının güvenli olup olmadığını birkaç şey belirliyor:
Son madde bir ayrıntı değil. AB tarafından finanse edilen, tamamen elektrikli feribotlara ilişkin daha önceki bir araştırma, yolcular ve araçlar hâlâ inip binerken şarjın neden hızlı başlaması gerektiğini göstermişti.
Feribot tarifeleri nadiren kusursuz işler. Biniş uzayabilir, manevra yavaş olabilir, hava değişebilir ya da liman sıkışabilir. Daha hızlı şarj, geminin normal durağı sırasında yeterli enerjiyi geri kazanmasına yardımcı olur; böylece bu gecikmelerin tüm tarifeyi geriye itmesi gerekmez.
Yine de tek başına hız hedef değil. Bataryaların ayrıca uzun ömürlü olması gerekiyor. Bilbao bunu şöyle ifade ediyor: “Batarya koruması HYPOBATT’ın kritik performans göstergelerinden biriydi ve proje, hızlı şarjı yalnızca mümkün olan en yüksek gücü vermek olarak değil, bir enerji yönetimi sorunu olarak ele alarak bu hedefe ulaştı.”
Uygulamada şarj cihazı kontrolü ve bir dijital ikiz, şarj profilini batarya sıcaklığına, şarj durumuna ve şebekenin sağlayabileceği güce göre ayarlıyor. Feribot güzergâhı için gereken enerjiyi alırken gereksiz yüklenme ve batarya ömründeki kayıp önleniyor.
Liman işletmecileri de bir şey kazanıyor: bağlantı süreleri, erişilebilirlik, şebeke uyumluluğu ve sistemin gerçek bir feribot tarifesi altında nasıl performans gösterdiğine dair kanıtlar.
HYPOBATT, tam ölçekli denizcilik uygulamasında Megawatt Charging System (MCS) sektör standardını hayata geçirdi. Standartlaştırılmış arayüzler ve iletişim önemli, çünkü limanlar her gemi ya da her işletmeci için ayrı altyapı kurmayı haklı çıkaramaz. Bilbao’nun açıkladığı gibi: “Ortak bir standart yatırım riskini azaltır, mükerrer altyapıyı önler ve şarj sistemlerinin farklı gemilere ve işletmecilere hizmet vermesini sağlar.”
Bu yaklaşım, AB’nin Alternatif Yakıtlar Altyapısı Tüzüğü’nün hedeflediği birlikte çalışabilirliği destekliyor ve FuelEU Maritime Tüzüğü’nü tamamlıyor. Sistem modüler olduğu için şarj kapasitesi gemi tarifelerine, liman yerleşimlerine ve şebeke koşullarına da uyarlanabiliyor.
HYPOBATT, elektrikli bir feribotu şarj etmenin teknoloji kadar liman işletmeleriyle de ilgili olduğunu gösteriyor. Şarj aralıklarını yenilenebilir elektrik, depolama ve limanın diğer yükleriyle koordine ederek yüksek güçlü şarj cihazları ortak altyapıyı ve enerji hizmeti iş modellerini destekleyebilir. Limanlar bu durumda elektrikli deniz taşımacılığını güvenilir, ölçeklenebilir ve yatırım yapılması daha kolay tutan enerji merkezlerine dönüşebilir.
5 soru · bir dakika